Qoʻy goʻngi: suruv qishda qancha beradi va 2026-yilda uni qanchadan sotish mumkin

Oʻzbekistonda 2026-yil kuzida qoʻy goʻngi narxlari: Toshkent boʻylab yetkazib beriladigan ZIL — 1,3–1,4 mln soʻm, olib ketish sharti bilan — taxminan 400 000 soʻm, 15–20 kg lik qop — 25 000 soʻm. Qoʻy qancha goʻng beradi, azot, fosfor va kaliyi qancha turadi hamda sotish bilan oʻz maydoniga solishdan qaysi biri foydali.

Oʻzbekistonda qoʻy goʻngi bir qop uchun nol soʻmdan 25 000 soʻmgacha narxda sotiladi: 2026-yilda Toshkent boʻylab yetkazib beriladigan bir ZIL chirigan goʻng 1,3–1,4 mln soʻm turadi, fermaning oʻzidan olib ketilsa — taxminan 400 000 soʻm, 15–20 kg lik qoplardagi elangan goʻng esa bogʻbonlarga 25 000 soʻmdan ketadi. 100 bosh suruv qishki qoʻyxona davrida taxminan 50 tonna yangi goʻng (solomali), yaʼni 20–25 tonna chirigan goʻng beradi. Uni mashinalab, olib ketish sharti bilan sotsa, fermer 2–2,4 mln soʻm tushum oladi, oʻz maydoniga solsa esa mineral oʻgʻitda taxminan 7 mln soʻm (≈ $610) tejaydi.

Quyida: bitta qoʻy qancha goʻng beradi, azot, fosfor va kaliy boʻyicha goʻngning qiymati qancha, sotuv kanallarining bir tonna narxi boʻyicha taqqosi va goʻngni qimmatroq sotish uchun qanday tayyorlash kerakligi bayon etiladi. Narxlar — OLX.uz eʼlonlari (2026-yil iyul — oktabr), Oʻzbekiston Markaziy bankining 2026-yil 9-oktabrdagi kursi — 1 dollar = 11 847 soʻm.

Bir qoʻy qishda qancha goʻng beradi?

Voyaga yetgan qoʻy qoʻyxona davrida siydigi singdirilgan solomali holda sutkasiga taxminan 3,5–4 kg goʻng beradi (bir boshga 0,3–0,5 kg poxol). 120–135 kunlik qoʻyxona davrida bu bir boshga taxminan 0,5 tonna yangi goʻng.

Chirigan goʻng — uyumda (burtda) 6–8 oy yotgan goʻng: u uvalanuvchan, toʻq rangli, deyarli hidsiz. Chirish jarayonida goʻng massasining taxminan yarmini yoʻqotadi — suv va organik moddaning bir qismi ketadi. Yozda suruv yaylovda boʻlganda goʻngning asosiy qismi yaylovda qoladi, shuning uchun faqat qoʻyxona davri va qoʻyxonadagi tunash hisobga olinadi.

Poxol qancha ketishi va qoʻyxonada chuqur toʻshamani qanday qilish qoʻylar uchun qoʻyxona qanday boʻlishi kerak maqolasida batafsil yozilgan.

Qoʻy goʻngi sigir goʻngidan nimasi bilan yaxshi?

Qoʻy goʻngi qishloq xoʻjalik hayvonlari goʻnglari orasida eng quyuqlaridan biri: unda suv kam, azot sigir goʻngidagidan deyarli 2 baravar, kaliy esa taxminan uchdan bir qismiga koʻp.

Maʼlumotlar — «Agrokimyo» darsligi (V. G. Mineyev tahriri ostida) boʻyicha yangi toʻshamali goʻngning oʻrtacha kimyoviy tarkibi. Haqiqiy tarkib ratsion va toʻshamaga bogʻliq: beda va kunjara yeydigan suruvda azot poxol yeydigan suruvdagidan koʻp boʻladi.

Qoʻy goʻngi «issiq»: uyumda tez qiziydi. Yangisini oʻsimlik ostiga solishmaydi — ammiak koʻpligi ildizni kuydiradi. Shuning uchun bogʻbonlar ham, fermerlar ham chirigan goʻng oladi.

Qoʻy goʻngining oʻgʻit sifatidagi qiymati qancha?

Bir tonna yangi qoʻy goʻngida taxminan 8,3 kg azot, 2,3 kg fosfor (P₂O₅) va 6,7 kg kaliy (K₂O) bor. Shuncha oziq moddani 2026-yil kuzidagi narxlarda mineral oʻgʻit sifatida sotib olsangiz, hisob mana bunday boʻladi:

Oʻgʻit narxlari — OLX.uz eʼlonlari, 2026-yil: 50 kg lik qopda karbamid — 270 000–325 000 soʻm, ammofos — qopi 360 000–430 000 soʻm, kaliy xlorid — qopi taxminan 160 000 soʻm.

Chirish paytida goʻng massasining yarmini yoʻqotadi, lekin fosfor va kaliy deyarli toʻliq qoladi, azotning esa 10–30 % i ketadi. Shuning uchun bir tonna chirigan goʻngning oʻgʻit qiymati taxminan 290 000 soʻm (≈ $25). 100 bosh suruvning yigirma besh tonna chirigan goʻngi — taxminan 7,3 mln soʻm (≈ $610) miqdoridagi mineral oʻgʻitga teng.

Goʻngni ortiqcha baholab yubormaslik uchun ikkita tuzatma:

• Goʻngdagi azot sekin ajraladi — birinchi yili oʻsimlik uning azotining atigi 20–30 % ini oladi, qolgani ikkinchi va uchinchi yilga qoladi.
• Bedaga azot deyarli kerak emas: dukkakli oʻsimliklar azotni havodan oʻzlari oladi. Beda uchun goʻngning qiymati — fosfor, kaliy va organik modda, yaʼni bir tonna chirigan goʻngdan taxminan 140 000 soʻm, 290 000 emas.

Qoʻy goʻngini qayerga sotish mumkin va bir tonnadan qancha tushadi?

2026-yildagi OLX.uz eʼlonlarida goʻngni ishlatishning beshta yoʻli koʻrinadi. Narx fermer qancha ishni oʻz zimmasiga olishiga qattiq bogʻliq. Oʻrtacha ZIL samosvalining kuzoviga boshi bilan taxminan 4–5 tonna chirigan goʻng sigʻadi — namligiga qarab.

Qishda 20–25 tonna chirigan goʻng beradigan 100 bosh suruv uchun bu nimani anglatadi:

• Tekinga berish — 0 soʻm, ammo qoʻyxonani sizning xarajatingizsiz tozalashadi. 2026-yilda Samarqand viloyatida, Parkent va Zangiota tumanlarida koʻp xoʻjaliklar shunday qilmoqda.
• Mashinalab, olib ketish sharti bilan sotish — 400 000 soʻmdan 5–6 mashina, yaʼni 2–2,4 mln soʻm (≈ $170–200).
• Toshkent boʻylab yetkazib berib sotish — 6,5–8,4 mln soʻm (≈ $550–710), mashina va ortish xarajati chiqarilmasdan oldin. Mashina oʻzingizniki boʻlsa yoki tanish haydovchi arzon tashisa, bu foydali.
• Qoplarda sotish — tonnasiga eng yuqori narx, ammo xaridor — 5–10 qop kerak boʻlgan shahar bogʻboni. Bahorda 200 qop sotilsa ham bu 5 mln soʻm (≈ $420), 25 tonnaning atigi 3–4 tonnasi.
• Oʻz maydoniga solish — maydon makkajoʻxori, sabzavot yoki bogʻ ostida boʻlsa, oʻgʻitda taxminan 7,3 mln soʻm (≈ $610) tejam, beda ostida esa ancha kam.

Yeri bor ferma uchun eng koʻp foydali yoʻl — goʻngni oʻzida qoldirib, ortigʻini mashinalab sotish. Yeri yoʻq fermaga yetkazib berib yoki qoplarda sotish foydaliroq — bu bilan shugʻullanadigan odam boʻlsa.

Bir gektarga qancha goʻng solinadi?

Makkajoʻxori, sabzavot va bogʻ ostiga chirigan goʻng odatda gektariga 20–30 tonna hisobida 2–3 yilda bir marta solinadi, beda ekishda — shuncha haydashdan oldin. Demak, 100 bosh suruv bir qishda taxminan 1 gektarni oʻgʻitlaydi.

Oʻz bedangizni ekish yoki pichan sotib olish masalasini hisoblayotgan boʻlsangiz, goʻng oʻz bedangiz foydasiga dalil: suruvli fermada ekin ostiga oʻgʻit deyarli tekin. Hosildorlik va ekinning oʻzini oqlashi «Oʻz bedang yoki sotib olingan pichan» maqolasida tahlil qilingan.

Goʻngni qimmatroq sotish uchun qanday tayyorlash kerak?

Eʼlonlarda xaridorlar bir xil narsani yozadi: «chirigan», «chiqindisiz», «hidsiz», «elangan». Shu uchun pul toʻlashadi.

1. Goʻngni burtga yigʻing. Burt — tekis joyda, quduq va ariqdan uzoqda 1,5–2 metr balandlikdagi uyum. Avval goʻngni yumshoq yotqizing va 50–60 °C gacha qizishi uchun 4–6 kun qoldiring, soʻng zichlab, ustini poxol yoki tuproq qatlami bilan yoping. Shunda goʻng zararsizlanadi va azotni kamroq yoʻqotadi.
2. Goʻng 6–8 oy chirisin. Martda qoʻyxonadan chiqarilgan goʻng kuzga kelib chirigan sifatida sotiladi. Yangi goʻngni bogʻbonlar olmaydi.
3. Chiqindi bilan aralashtirmang. Ip parchalari, paketlar, toshlar va qurilish chiqindisi — mashina goʻng yarim narxga ketishining asosiy sababi.
4. Qoplar uchun — eling. Elangan goʻng qopda kilogrammi 1 250–1 670 soʻmdan sotiladi — bu yetkazib berib mashinalab sotishdan 4–6 baravar qimmat.
5. Mavsumida soting. Bogʻbonlar va dehqonlarda goʻngga talab — bahorda ekishdan oldin va kuzda yer qazishda.

Qoʻy goʻngi suruv va odamlar uchun xavfli emasmi?

Yangi goʻng gelmint tuxumlari va kasallik qoʻzgʻatuvchilarini tashiydi. Shuning uchun:

• Yangi goʻngni suruv boqiladigan yaylovga sochmang: qoʻylar yana gelmintga yuqadi. Gelmintlar yaylov orqali qanday oʻtishi haqida batafsil — qoʻylarni gelmintlardan davolash maqolasida.
• Burtda chirish goʻngni zararsizlantiradi, agar u qizigan boʻlsa: yumshoq yotqizilgan uyumda harorat 50–60 °C gacha koʻtariladi, bunda gelmint tuxumlari va begona oʻt urugʻlarining koʻpchiligi nobud boʻladi. Darhol zichlangan goʻng bunday qizimaydi, burtning tashqi qatlami esa hech qachon isimaydi — uni ichkariga aralashtirib qoʻyishadi yoki uzoqroq saqlashadi.
• Karantin vaqtida goʻng olib chiqilmaydi va sotilmaydi. Xoʻjalikda oqsil, brutsellyoz yoki boshqa yuqumli kasallik boʻlsa, goʻng va toʻshamani faqat veterinariya xizmati koʻrsatmasi bilan olib tashlashadi va zararsizlantirishadi.

Goʻngdan tushgan daromadni qanday hisobga olish kerak?

Goʻngdan daromad bir yil davomida jamlanmaguncha mayda narsadek tuyuladi: yuz qoʻydan 2–8 mln soʻm — bu kilogrammi 3 800 soʻmdan yarim tonnadan ikki tonnagacha arpa. Goʻngdan tushgan pulni darhol yemga sarflash qulay: fermerlar va yetkazib beruvchilar eʼlonlari boʻyicha qoʻylar uchun arpa va omuxta yem sotib olish mumkin.

Suruv aslida qancha daromad keltirishini koʻrish uchun bunday tushumlarni ham yozib boring. Daftarda bu bitta satr, qoʻylar hisobi uchun CRM va bazar.qoyhunter.com bazari QoyHunterʼda esa — daromad va xarajatlar jurnalidagi amal: goʻng sotuvi oyning daromadlariga qoʻchqor sotuvi va yem xarajatlari yonida tushadi. Bu qanday ishlashi ferma daromad va xarajatlari hisobi sahifasida koʻrsatilgan.

Koʻp beriladigan savollar

Toshkentda bir mashina qoʻy goʻngi qancha turadi?

2026-yilda Toshkent boʻylab yetkazib beriladigan bir ZIL chirigan goʻng 1,3–1,4 mln soʻm (≈ $110–120) turadi — OLX.uz eʼlonlariga koʻra, iyul — oktabr oylari. Fermaning oʻzidan olib ketilsa, bir mashina goʻng arzonroq — taxminan 400 000 soʻm (≈ $34), baʼzi xoʻjaliklar esa faqat olib ketishsa bas deb goʻngni tekinga berishadi.

Bitta qoʻy qancha goʻng beradi?

Voyaga yetgan qoʻy qoʻyxona davrida toʻshama bilan sutkasiga taxminan 3,5–4 kg goʻng beradi — 120–135 kunlik qishda taxminan 0,5 tonna yangi goʻng. Burtda chiriganidan keyin taxminan yarmi, yaʼni 0,25 tonna qoladi. 100 bosh suruv qishda 20–25 tonna chirigan goʻng beradi.

Nima foydaliroq: goʻngni sotishmi yoki oʻz maydoniga solishmi?

Bir tonna chirigan qoʻy goʻngidagi azot, fosfor va kaliy 2026-yil kuzidagi mineral oʻgʻit narxlarida taxminan 290 000 soʻm (≈ $25) turadi, fermadan olib ketish sharti bilan esa 80 000–100 000 soʻmga sotiladi. Makkajoʻxori, sabzavot yoki bogʻ ostida maydon boʻlsa, goʻngni oʻzingiz solganingiz foydaliroq. Beda ostida foyda kamroq: unga azot deyarli kerak emas.

Bogʻni darhol yangi qoʻy goʻngi bilan oʻgʻitlasa boʻladimi?

Yoʻq. Yangi qoʻy goʻngi «issiq»: ammiak koʻpligi ildizni kuydiradi, uning ustiga unda gelmintlarning tirik tuxumlari va begona oʻt urugʻlari bor. Goʻng burtda 6–8 oy chirishi uchun saqlanadi, shundan soʻng gektariga 20–30 tonna solinadi.

Nega qoʻy goʻngi sigir goʻngidan qimmatroq baholanadi?

Yangi qoʻy goʻngida 0,83 % azot va 0,67 % kaliy, sigir goʻngida — 0,45 % va 0,50 %. Qoʻy goʻngida suv 65 %, sigirda esa 77 %. Shuning uchun bir tonna qoʻy goʻngi oʻsimliklarga bir tonna sigir goʻngidan deyarli 2 baravar koʻp azot beradi.